Δευτέρα, 3 Νοεμβρίου 2008

Ντοπιολαλία

Όπως σε όλα τα χωριά της Ρόδου, έτσι και στα Σιάννα υπάρχουν κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στην τοπική διάλεκτο. Βασικό στοιχείο αυτής της διάλεκτο είναι η φωνητική τροποποίηση κάποιων λέξεων, όπως η μετάθεση του τόνου (παππούς-πάππους), αλλαγή φθόγγου (αλεπού-αλαπού, έρχομαι-έρκουμαι), αλλαγή ακόμα και δύο φθόγγων (πηρούνι-περόνι), αποκοπή τελείως κάποιου φθόγγου (λάδι-λάι), αποκοπή τμήματος της λέξεις (πρόβατο-πράτο, κλειδί-κλεί), αλλαγή του γένους (το βούτηρο-ο βούτηρος) ή προσθετική τροποποίηση (σμάρι-ασμάρι, μούρο-μούνουρο). Κάποιο άλλο χαρακτηριστικό είναι η αλλαγή στην κατάληξη στον τρίτο πληθυντικό πρόσωπο των ρημάτων (έτρωγαν-ετρώγασι, λέγανε-λέγασι). Στην προφορά υπάρχει μία ιδιομορφία σε κάποια σύμφωνα όπως το λάμδα. Δεν προφέρεται μόνο του αλλά με την συνοδειά του ντ ή του γκ (κελί-κελντί, μαλλιά-μαλλγκιά), ενώ κάτι ανάλογο ισχύει και στην περίπτωση του γάμα όπου μετατρέπεται σε γκ (φεύγω-φεύγκω). Παρακάτω ακολουθούν λέξεις που χρησιμοποιούνται στα Σιάννα με τελείως διαφορετικό άκουσμα απο την νεοελληνική: άθθος-στάχτη, αελκιά-αγελάδα, ανοριά-σύνορα χωραφιών, αρνάουτι-πιπεριά, αρμαστός-αρρβωνιαστικός, αραλούα-αράχνη, αρατσίνα-ρετσίνι του δέντρου, βουά-αργαλειός, βαστρί-κεραμίδι, βάσσω-γαυγίζω, γιακκώ-δαγκώνω, γκολώ-κυνηγάω, επάντηξα-συνάντησα, έφτω-ανάβω, εφούκισε-πέθανε, εκατσίρτησε-το έσκασε, εμπατάλισε-γέρασε, ζέχνω-οργώνω, ζένω-βρωμάω, θέκτω-κοιμάμαι, κνάζω-ωριμάζω, κουκνουκεύω-παραχαϊδεύω, κουφώ-ανασηκώνω, καρσί-απέναντι, κουβάνι-κυψέλη, κουζί-πήλινο δοχείο, καντούνι-γωνία τοίχου, λαμένω-περιμένω, λεκοτίζομαι-στενοχωριέμαι, λέσκα-χαράδρα, μαϊδιά-χρήματα, μπουράκιο-παγούρι, ξαννώ-βλέπω, ξεντώνω-τεντώνω, πούγκα-τσέπη, πουλαστίζω-δέρνω, πουρτουκέλα-τούμπα, πούσι-ομίχλη, πίχης-βρωμιάρης, πόιματα-μπότες, ρότσα-πέτρα, σιαστικιά-αρραβωνιαστικιά, σόττα-αφού, σκάδια-ξερά σύκα, σαραβανί-κολοκύθι, τανώ-αγγίζω, τσίτσος-γυμνός, τσιμιά-τζάκι, τσακί-σουγιάς, φροκαλία-σκούπα, χαραμαλάς-αναμαλλιασμένος, ψιακώνω-δηλητιριάζω.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου