Τρίτη, 4 Νοεμβρίου 2008

Σιαννίτικη κατοικία










Τα παλιότερα σπίτια ήταν μονόχωρα. Βασικό δομικό υλικό ήταν η πέτρα και το χώμα. Αργότερα χρησιμοποιήθηκε και το τσιμέντο με τον ασβέστη. Ως υποστηρίγματα της οροφής, χρησιμοποιούνταν κορμοί δέντρων, κατα προτίμηση τα κυπαρίσια και ονομάζονταν κορφάδια. Πάνω απο αυτά τοποθετούνταν κομμένα ξύλα, οι σκίζες, μετά οι πικροδάφνες για να συγκρατούν το χώμα αλλά και γιατί ήταν εντομοαπωθητικό και τέλος, έπεφτε απο πάνω η πατελιά, ένα χώμα που έχει την ιδιότητα να μην απορροφάει το νερό. Το στρώμα αυτό της πατελιάς απαιτεί ετήσια συντήρηση, καθαρισμό(ξύσιμο) και επίστρωση με λίγη ποσότητα πατελιάς και ονομάζεται πατέλιωμα. Όλο αυτό ονομάζεται γώμα και στηρίζεται απο τον μεσσιά που είχε αντίθετη φορά απο τα κορφάδια ο οποίος ήταν διακοσμητικός με διάφορα σκαλίσματα. Εσωτερικά, στην μία μπροστινή γωνία ήταν η τσιμιά(τζάκι) με πέτρινο καπνοδόχο που λέγεται αλαφάντης. Στο μέρος πάνω απο τον χώρο της φωτιάς, υπήρχε ένα εμποτισμένο ύφασμα, η τσιμιομαντήλα. Στην άλλη γωνία υπήρχε η πάγκα, που χρησιμοποιούνταν για κρεββάτι και ο χώρος κάτω απο αυτήν, καθώς ήταν υπεριψομένη, φυλάσσονταν τα πυθάρια με το λάδι, το κρασί και οι ταμιτζάνες με την σούμα. Στην άλλη άκρη τους, συνήθως, υπήρχει χώρος για τα οικιακά ζώα (κατσίκες, μουλάρια, πρόβατα, κ.α.). Μετέπειτα ο συγκεκριμένος χώρος μετατραπόταν σε αποθηκευτικός χώρος, το κελί. Δίπλα, ψηλότερα απο το έδαφος και λίγο κάτω απο την οροφή, διαμορφωνόταν ένα ξύλινο σανιδωτό επίπεδο, ο παταρός, ο οποίος χρησίμευε για την αποθήκευση διαφόρων πραγμάτων (γεωργικά εργαλεία, άχυρο). Ως αποθηκευτικοί χώροι χρησίμευαν και οι πάγκοι, κυρίως για την παραγωγή (σιτάρι, χαρούπια, κ.α.) και για τα ρούχα. Άλλα έπιπλα του σπιτιού ήταν η σταμνοθήκη, η πιατοθήκη, το γιαλικό και ο σουφράς με τα σκορμάλια ήταν το τραπέζι τους. Αρκετά σπίτια είχαν αυλή, την οποία στόλιζαν με λουλούδια φυτεμένα σε αυτοσχέδιες γλάστρες κυριώς σιδερένιους τενεκέδες. Οι αυλές πολλές φορές περιεβαλόταν απο τοίχο με είσοδο μια καγκελόπορτα, την μακέλα, ενώ διάθεταν και τον παραδοσιακό ξυλόφουρνο για το ψήσιμο του ψωμιού και του φαγητού. Ένα άλλο αξιοσημείωτο μέρος του σπιτιού ήταν ο αουμάς, ένα σπιτάκι μικρό δίπλα στο σπίτι όπου εκεί ήταν οι κότες για το καθημερινό φρέσκο αυγό. Σήμερα, λίγα είναι τα σπίτια που διασώζονται με αυτήν την μορφή και σίγουρα κάποια μέρα θα έχουν αντικαταταθεί απο τα νέα και μοντέρνα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου